Onderdeel van De exploratiereeks
EXPLORATIE 04 · ONTWIKKELING
Binnen My Big TOE heet de ontwikkelingsrichting lowering entropy: grofweg minder angstgedreven, sterk zelfbeschermende keuzes en een hogere kwaliteit van Intent. HSP kan die MBT-claim niet meten, maar kan wel onderzoeken hoe zo’n richting eruit zou kunnen zien in het menselijke systeem.
Gedachte-experiment, geen HSP-premisse. In gewone taal: minder onnodige bescherming, meer coherentie, beter kunnen leren van feedback en meer keuzeruimte voor betere keuzes.
Exploratie 04 · ontwikkeling
Binnen My Big TOE wordt ontwikkeling beschreven met de term lowering entropy: grofweg een beweging weg van angstgedreven, sterk zelfbeschermende keuzes en richting een hogere kwaliteit van Intent en meer zorg voor anderen.
HSP kan niet vaststellen of bewustzijn letterlijk entropy heeft, kan die entropy niet meten en heeft deze MBT-claim niet nodig om bruikbaar te zijn.
We kunnen wél een praktische vraag stellen: als die ontwikkelingsrichting betekenisvol is, hoe zou zij er dan uit kunnen zien in het menselijke systeem?
Leesregel: na deze introductie gebruiken we vooral gewone taal: minder onnodige bescherming, meer coherentie, beter leren van feedback en meer werkelijk beschikbare keuze.
Een MBT-kwaliteitsterm, geen HSP-score
In MBT gebruikt Campbell entropy als maat voor de kwaliteit van bewustzijn: hogere entropy staat in zijn model voor lagere kwaliteit; lagere entropy voor hogere kwaliteit.
Hij verbindt die richting onder meer aan angst versus liefde: meer angstgedreven, zelfgerichte Intent aan de ene kant; meer zorg, samenwerking en gerichtheid op anderen aan de andere.
Voor HSP hoeven we dat niet als meetbare grootheid over te nemen.
Voor deze exploratie vertalen we alleen de richting: minder onnodige angst en bescherming → meer coherentie en leervermogen → meer ruimte voor een kwalitatief betere keuze.
Geen pseudo-precisie
Het woord entropy heeft precieze betekenissen in natuurkunde en informatietheorie. Die definities kunnen niet zomaar op een menselijk psychologisch systeem worden geplakt.
Daarom gebruiken we “lowering entropy” hier niet als technische HSP-term en niet als getal dat uit gedrag kan worden berekend.
De bruikbare vertaling is bescheidener: minder onnodige interne ruis en tegenstrijdigheid, minder rigide bescherming, betere kalibratie en meer vermogen om van feedback te leren.
Dat kunnen we onderzoeken zonder te doen alsof we daarmee MBT-entropy letterlijk meten.
Vertaling naar de menselijke interface
In HSP-termen zou een vergelijkbare ontwikkelingsrichting er ongeveer zo uit kunnen zien:
| Meer begrensd | Meer ontwikkeld / coherent |
|---|---|
| Input snel als dreiging lezen | Beter onderscheid tussen signaal en voorspelling |
| Rigide operationele regels | Meer contextgevoelige regels |
| Veel onnodige activatie | Activatie beter passend bij de situatie |
| Bescherming krijgt automatisch voorrang | Bescherming waar nodig, keuze waar mogelijk |
| Smallere keuzeruimte | Meer operationeel toegankelijke alternatieven |
| Feedback verdedigen of vervormen | Feedback kunnen gebruiken om het model te updaten |
Niet “perfect rustig worden”, maar minder onnodig begrensd raken.
Angst verandert verwerking
MBT zet angst centraal in ontwikkeling. HSP kan daar een nuchtere menselijke vertaling aan geven: een dreigingsvoorspelling verandert hoe het systeem informatie verwerkt.
Meer dreiging kan activatie verhogen, aandacht vernauwen, resources verschuiven en keuzeruimte verkleinen. Dat maakt beschermende output waarschijnlijker.
Angst is daarmee niet simpelweg “slecht”. Zij is eerst informatie en bescherming. De ontwikkelvraag is of die bescherming nog proportioneel is aan wat hier en nu werkelijk nodig is.
Het doel wordt dus niet: geen angst meer voelen. Het wordt: minder vaak door onnodige angst alle andere opties verliezen.
Niet alles hoeft tegelijk te vechten
Een systeem kan meerdere regels tegelijk dragen die elkaar tegenwerken.
“Ik wil nabijheid en openheid.”
“Als ik kwetsbaar ben, word ik gekwetst. Houd afstand.”
Of:
“Ik wil zelfstandig kiezen.”
“Als iemand teleurgesteld is, heb ik iets verkeerd gedaan.”
Ontwikkeling kan dan betekenen dat zulke tegenstrijdigheden zichtbaar worden en oude regels minder automatisch hoeven te winnen.
Coherentie betekent niet dat er nooit innerlijk conflict is. Het betekent dat het systeem minder energie hoeft te besteden aan obsolete regels die steeds opnieuw dezelfde botsing produceren.
Voorspelling is niet werkelijkheid
Een menselijk systeem moet voorspellen. Het probleem is niet dát het voorspelt, maar hoe goed die voorspellingen nog passen bij de huidige werkelijkheid.
Ontwikkeling kan daarom ook heel praktisch betekenen:
Een beter model is niet een model dat altijd gelijk heeft. Het is een model dat beter gekalibreerd én corrigeerbaar is.
Een systeem dat kan leren
Een systeem kan intelligent lijken en toch slecht updaten.
Een meer updatebaar systeem kan ongemak verdragen zonder onmiddellijk alle informatie weg te verklaren:
Ontwikkeling ≠ steeds meer gelijk krijgen. Ontwikkeling kan juist betekenen dat je systeem beter kan verwerken dat het ongelijk had.
Meer functionele vrijheid
Als activatie, capaciteit en regels bepalen welke opties operationeel beschikbaar zijn, dan is keuzeruimte een logische ontwikkelingsindicator.
Niet: hoeveel keuzes bestaan theoretisch?
Wel: hoeveel relevante keuzes kan het systeem onder echte omstandigheden nog zien en uitvoeren?
kan over tijd bijvoorbeeld verschuiven naar:
Dat is geen absolute vrijheid. Het is meer operationele vrijheid dan voorheen.
Niet alleen kijken naar output
Als MBT de kwaliteit van Intent belangrijk vindt, is zichtbaar gedrag alleen onvoldoende.
Iemand helpen kan uit zorg komen, maar ook uit angst om nodig te moeten zijn. Een grens kan uit helderheid komen, maar ook uit de wens om te straffen. Stilte kan wijs zijn, maar ook vermijding.
Een bruikbare vraag wordt daarom: wat probeert deze keuze onder de zichtbare handeling werkelijk te bereiken of te voorkomen?
Een ontwikkelingsrichting zou dan niet alleen “beter gedrag” zijn, maar minder keuzes die primair door onnodige angst, controle of zelfbescherming worden gestuurd.
Operationeel, niet romantisch
Campbell noemt de andere kant van die ontwikkelingsrichting becoming love. Dat kan snel vaag of spiritueel klinken.
Voor deze exploratie gebruiken we een soberder vertaling: niet één permanente emotie, maar keuzes waarin zorg voor jezelf én de ander vaker mogelijk blijft zonder dat controle, angst of bezit de richting bepalen.
Bijdragen zonder de uitkomst of de ander te moeten bezitten.
Eerlijk kunnen zijn zonder vernedering als instrument.
Nee kunnen zeggen zonder van de ander een vijand te maken.
Impact erkennen zonder leren afhankelijk te maken van zelfaanval.
“Love” wordt hier dus geen gevoelsscore, maar een mogelijke richting in de kwaliteit van Intent en keuze.
Bescherming kan er heel sociaal uitzien
Dit onderscheid is essentieel. Pleasen, redden, overal ja op zeggen en conflict vermijden kunnen liefdevol lijken, maar ook uit angst ontstaan.
Een meer zorgzame en vrije keuze kan soms juist betekenen:
De vraag is dus niet: “zag mijn gedrag er aardig uit?” maar: “welke Intent en hoeveel echte keuzeruimte zaten eronder?”
Niet elke beperking is een bewustzijnsprobleem
Een belangrijke HSP-correctie op iedere ontwikkelingsfilosofie is dat het menselijke systeem ook gewoon een lichaam heeft.
Slaaptekort, pijn, ziekte, hormonen, sensorische overbelasting, langdurige stress en context kunnen capaciteit en keuzeruimte veranderen.
Niet iedere slechte keuze is dus bewijs van wat MBT “hoge entropy” zou noemen of van slechte Intent. Soms opereert de menselijke interface simpelweg onder zware biologische of situationele constraints.
Ontwikkeling betekent daarom ook leren herkennen wanneer reflectie mogelijk is — en wanneer eerst herstel, veiligheid of minder belasting nodig is.
Observeerbare signalen, geen spirituele score
Je hoeft niet te beoordelen hoeveel “entropy” je hebt verlaagd of hoe liefdevol je bent. Je kunt kijken naar veranderingen die dichter bij de menselijke interface liggen.
Het patroon is niet perfectie. Het patroon is iets meer vrijheid, flexibiliteit en updatevermogen over tijd.
De valkuil
Ook “lowering entropy” kan een nieuwe manier worden om jezelf onder druk te zetten.
Dan produceert het ontwikkelingsideaal zelf nieuwe dreiging, schaamte en rigiditeit.
Een no-BS ontwikkelrichting is kleiner: beter zien wat er gebeurt, minder onnodig vechten met wat er al is, en de voorwaarden verbeteren waaronder meer keuze mogelijk wordt.
Verantwoordelijkheid & repair
Een ontwikkelend systeem maakt nog steeds slechte inschattingen, raakt geactiveerd en kan anderen pijn doen.
Daarom zit kwaliteit niet alleen in de eerste keuze. Ze kan ook zichtbaar worden in wat daarna gebeurt:
Soms verschijnt de betere keuze pas ná de verkeerde. Ook dat kan onderdeel zijn van ontwikkeling.
In één richting
Als we MBT's idee van lowering entropy vertalen naar de menselijke interface, gaat het niet om een mens die nooit meer bang, boos of geactiveerd is.
Wat MBT becoming love noemt, vertalen we hier niet als een permanente toestand, maar als een richting waarin zorg, waarheid, grenzen, verantwoordelijkheid en respect voor autonomie vaker uit vrije Intent beschikbaar worden dan uit angst of controle.
Niet: een perfect mens worden. Wel: een systeem waarin betere keuzes vaker werkelijk beschikbaar zijn.
MBT-bron en analytische grens
De formele MBT-termen entropy, fear, Intent en love komen uit Thomas Campbells My Big TOE-model.
De vertaling naar HSP-termen zoals voorspelling, activatie, capaciteit, operationele regels, keuzeruimte en updatevermogen is onze analytische brug. Zij is geen formele MBT-definitie van entropy.
Ook de operationele beschrijving van becoming love op deze pagina is een werkbare interpretatie voor deze exploratie, geen wetenschappelijke schaal en geen HSP-premisse.
Ga verder met het gedachte-experiment
Een ontwikkelingsrichting begrijpen is nog iets anders dan er praktisch mee kunnen werken.
Kun je trainen om vaker vrijer te kiezen? →
Gedachte-experiment: verkennend, geen HSP-premisse.